Z prawej strony wznosiła się pionowa skała. Wyczerpywały się resztki sił. Zrozumiał, że jest zgubiony. Ale w tej samej chwili ujrzał wznoszące się na ukos ku górze stopnie, dwa, trzy, cztery i więcej. Były to złomy, gdzie kiedyś Old Shatterhand szukał ratunku. Tylko tędy wódz Ogallalla mógł się wydostać! Wytężył ostatnie siły i wspinał się na coraz wyższy stopień... Tymczasem wulkan zaprzestawał swej działalności, równie raptownie jak zaczął.

Rozwijający się pluralizm nie znosi wszakże lokalnych konfliktów, waśni i sporów pomiędzy reprezentantami różnych grup religijnych. Nie mają one jednak w większości charakteru wojen religijnych, świętych krucjat, lecz przenoszą się na grunt sporów o zakres wolności obywatelskich, swobody sprawowania kultów i wyznań. Przykładem takiej relacji jest ostatni spór mieszkańców byłej, polonijnej dzielnicy Hamtramck w Detroit, Detroit stanie Michigan, jaki rozgorzał wokół sygnałów dzwonków muezinów, wzywających wiernych pięć razy na dobę do obowiązkowych modłów do Allacha.

Inna rzecz, że daleko mu przy tym do radykalizmu nacjonalistycznych ideologii Czarnych muzułmanów ze Stanów Zjednoczonych. Kult macumba prowadzi do poularyzacji nieznanych szerzej tradycji afrykańskich plemion, poddanych przy tym swoistej transkulturalizacji, poprzez przystosowanie ich do nowoczesnych kanonów estetycznych czy konwencji obyczajowych. Styl muzyczny i wakacje turcja macumba, posiadające bądź co bądź ściśle religijny rodowód, stały się przykładowo bardzo modnymi a także popularnymi odmianami młodzieżowej subkultury pop-rockowej. mym spqr Egoistka przyjemna laicko publikuje stylistyczne portfele.